Obiekt miesiąca – październik 2026

Rauizuch (Brachychirotherium isp.) numer inwentarzowy MPT.P/88

W bryle piaskowca o barwie czerwonej, o wymiarach 108 cm (dł.) x 40 cm (szer.) x 30 cm (miąższość) utrwalone są naturalne odlewy (tropy) kręgowców z osadów środkowego triasu (fot.1).

Rauizuch (Rauisuchus) to rodzaj wymarłego, drapieżnego archozaura, który żył w okresie środkowego i późnego triasu (około 240–230 milionów lat temu).

Jego nazwa dała początek całej grupie bliskich krewnych dzisiejszych krokodyli, zwanych rauizuchami (Rauisuchia).

Były to lądowe, największe drapieżniki swoich czasów. Dominowały na Ziemi zanim na dobre rozwinęły się wielkie dinozaury drapieżne. Polowały na inne gady, a prawdopodobnie także na wczesne dinozaury.

Zwierzęta z rodzaju Rauisuchus osiągały około 4 metry długości i ważył blisko 250 kg. Cała grupa rauizuchów była jednak zróżnicowana (fot. 3) – niektóre z nich, jak Saurosuchus, dorastały nawet do 7 metrów długości, stanowiąc największe drapieżniki triasu.

W paleontologii rzadko znajduje się kości zwierzęcia dokładnie w tym samym miejscu, co jego odciski stóp. Dlatego ślady opisuje się osobnymi nazwami (ichnotaksonami). Badacze powszechnie uważają, że to właśnie rauizuchy były zwierzętami, które pozostawiły po sobie tropy sklasyfikowane jako Brachychirotherium.

W Polsce tropy Brachychirotherium oraz szczątki rauizuchów (lub form bardzo im bliskich) znajdowane są m.in. w osadach z późnego triasu w regionie Śląska i Zagłębia (np. Zawiercie, Woźniki, Lisowice) czy w Górach Świętokrzyskich (Baranów, Kopulak, Samsonów, Tumlin).